De as
Mini-urnen: een deel van de as dichtbij
In het kort
- Een mini-urn bewaart een klein deel van de as, zodat meerdere nabestaanden een eigen herinnering hebben.
- Er gaat een symbolisch deel in: de meeste mini-urnen hebben een inhoud van zo'n 25 tot 300 milliliter, tegenover drie liter of meer voor een volwassen urn.
- Het verdelen van de as is toegestaan; het crematorium of de uitvaartonderneming kan het vullen voor je doen.
Na een crematie willen nabestaanden vaak allemaal iets van de overledene dichtbij houden. De ene zoon wil de as verstrooien op zee, de dochter wil een vaste plek thuis, de kleinkinderen willen iets kleins voor op hun kamer. Een mini-urn maakt dat mogelijk: een kleine urn voor een deel van de as.
In dit artikel lees je wat een mini-urn is, welke soorten er zijn, hoeveel as erin gaat, hoe het verdelen werkt en waar je op let bij het kiezen.
Wat is een mini-urn?
Een mini-urn is een kleine urn die een symbolisch deel van de as bevat. Waar een urn voor een volwassene ruimte biedt aan de volledige hoeveelheid as, bevat een mini-urn er maar een fractie van. Daardoor is een mini-urn compact: hij past op een vensterbank, boekenplank of nachtkastje.
Mini-urnen worden ook wel knuffelurnen of deelurnen genoemd. Die namen worden door elkaar gebruikt. Een knuffelurn is meestal zo gevormd dat je hem fijn in de hand kunt houden, bijvoorbeeld als hart of handsteen.
Waarom kiezen mensen voor een mini-urn?
De redenen lopen uiteen:
- Meerdere nabestaanden willen iets bewaren. Ieder kind of kleinkind krijgt een eigen mini-urn.
- De as krijgt meerdere bestemmingen. Het grootste deel wordt verstrooid of bijgezet, een klein deel blijft thuis.
- Er is weinig ruimte. Een volwassen urn is fors; een mini-urn past overal.
- Je wilt iets kunnen vastpakken. Een knuffelurn kun je in de hand nemen op momenten dat je de overledene mist.
- Voor een huisdier. Ook voor de as van een huisdier worden vaak kleine urnen gebruikt.
Wil je iets dragen in plaats van neerzetten, dan is een assieraad een alternatief. Daarover lees je meer in Assieraden en gedenksieraden.
Soorten mini-urnen
| Soort | Kenmerken |
|---|---|
| Knuffelurn | Ronde of hartvormige urn die prettig in de hand ligt |
| Mini-urn met waxinelichtje | Kleine urn met een houder voor een kaarsje erbovenop |
| Mini-urn met fotolijstje | Met een lijstje of gleuf voor een kleine foto |
| Mini-urn met plantenpotje | Een urn die tegelijk een klein potje of plantenbak is |
| Mini-urn voor buiten | Van vorstbestendig materiaal, voor in de tuin |
| Set van mini-urnen | Meerdere gelijke urntjes, voor broers, zussen of kleinkinderen |
Let op dat dit beschrijvingen zijn, geen vaste productcategorieën. Termen als “planturn” komen vooral uit het Engelstalige aanbod en worden in Nederland niet eenduidig gebruikt. Zoek dus liever op wat de urn kan dan op een merknaam of categorienaam.
Met een waxinelichtje
Een mini-urn met een waxinelichtjeshouder combineert een plek voor de as met een moment van aandacht: een kaarsje aansteken op een verjaardag of sterfdag. Let op dat het lichtje stevig staat en laat het nooit onbeheerd branden.
Met een foto of plantje
Sommige mini-urnen hebben een fotogleuf of klein lijstje, zodat de urn meteen een herinneringsplek wordt. Andere zijn gecombineerd met een potje voor een vetplantje of klein boeketje. Zo groeit er letterlijk iets bij de herinnering.
Materialen
Mini-urnen zijn er in dezelfde materialen als grote urnen: keramiek, metaal, glas, hout en natuursteen. Keramiek is populair vanwege de vele kleuren en glazuren, en omdat handgemaakte stukken elk net anders zijn. Metaal is stevig en geschikt voor buiten. Glas is kleurrijk, maar kwetsbaarder.
Een overzicht van materialen en hun eigenschappen staat in Soorten urnen.
Hoeveel as gaat erin?
Minder dan de meeste mensen denken. In het aanbod van gespecialiseerde winkels zie je grofweg drie maten:
| Formaat | Gangbare inhoud | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Handformaat (knuffelurn, micro-urn) | ca. 25 – 50 ml | Een urntje dat in de palm van je hand past, of een mini-urn met theelichthouder |
| Standaard mini-urn | ca. 150 – 200 ml | Een kleine urn voor op een plank of nachtkastje |
| Grote mini-urn | ca. 300 ml | Ook gebruikt als urn voor een klein huisdier |
Dit zijn indicaties op basis van wat aanbieders opgeven; de inhoud verschilt per model. Bij sommige urntjes, bijvoorbeeld van gegoten brons, geeft de maker geen inhoud op. Vraag dan na hoeveel erin past.
Let op het verschil met een assieraad. In het askamertje van een hanger of ring gaat maar een snufje as. Een mini-urn bevat veel meer, al is het nog steeds een fractie van het geheel.
Ter vergelijking: na de crematie van een volwassene blijft gemiddeld 2,5 tot 3,5 kilo as over. Uitgaande van zo’n drie liter as bevat een mini-urn van 50 milliliter daar ongeveer anderhalf tot twee procent van, en een van 200 milliliter zo’n zes à zeven procent. Dat stelt de meeste mensen gerust: ook na het vullen van een paar kleine mini-urnen blijft het grootste deel van de as beschikbaar voor de hoofdbestemming.
Reken bij een grotere verdeling wel even vooruit. Acht mini-urnen van 200 milliliter samen zijn al ruim anderhalve liter: dan blijft er voor de hoofdbestemming nog maar ongeveer de helft over. Het is dus prettig om vooraf te weten hoeveel urnen er komen.
De as verdelen: zo gaat het
Het verdelen van de as is in Nederland toegestaan. De juridische vraagbaak van Uitvaart.nl hanteert daarbij één uitgangspunt: de wens van de overledene is leidend (Uitvaart.nl, geraadpleegd 12-10-2026).
Na de wettelijke wachttijd kun je de as ophalen bij het crematorium. Het crematorium bewaart de asbus minimaal een maand; dat volgt uit artikel 59 van de Wet op de lijkbezorging (wetten.overheid.nl, geraadpleegd 12-10-2026). Daarna zijn er twee manieren:
- Het crematorium of de uitvaartonderneming verdeelt de as. Je levert de mini-urnen aan en zij vullen ze, vaak op het moment dat je de as in ontvangst neemt. Of daar kosten aan verbonden zijn en hoeveel, publiceren aanbieders zelden; vraag het vooraf.
- Je verdeelt de as zelf. Gebruik een klein trechtertje en lepeltje, werk op een rustige plek zonder tocht en leg een vel papier onder je werkplek, zodat je gemorste as terug kunt vegen.
Geef een verdeling vooraf door aan het crematorium als je weet hoeveel urnen er komen. Dan hoeft de asbus maar één keer open.
Wat er na de crematie met de as kan gebeuren, lees je in Wat gebeurt er met de as?.
Sluiting en veiligheid
Een mini-urn staat vaak op een plek waar hij kan worden opgepakt of omgestoten. Een goede sluiting is daarom belangrijk:
- Schroefdeksel: handig als je de urn later nog wilt openen, bijvoorbeeld om alsnog een deel te verstrooien.
- Deksel met kit of lijm: definitief dicht, geschikt als de urn op een plek staat waar kinderen of huisdieren bij kunnen. Houd er rekening mee dat openen daarna schade geeft.
- Verzegeling door het crematorium: sommige crematoria verzegelen de urn bij het vullen.
Denk bij deze keuze vooruit. Wie later nog iets met de as wil doen, heeft meer aan een schroefdeksel dan aan een verlijmd exemplaar.
Waar let je op bij het kiezen?
- Voor wie is de urn? Een kleinkind kiest misschien iets anders dan een partner.
- Waar komt hij te staan? Binnen kan bijna alles, buiten vraagt om vorstbestendig materiaal.
- Past hij bij de andere urnen? Bij een set voor meerdere nabestaanden kies je soms bewust gelijke urntjes, of juist verschillende kleuren uit dezelfde serie.
- Wil je er iets mee doen? Een kaarsje, een foto of een plantje maakt van de urn een kleine gedenkplek.
- Kan hij later open? Zie de sluiting hierboven.
Een overzicht van mini-urnen in keramiek en andere materialen vind je bijvoorbeeld bij Stilte & Vorm, een webshop in handgemaakte urnen. Veel uitvaartondernemingen en crematoria hebben ook een eigen collectie.
Mini-urn of assieraad?
Twijfel je tussen een mini-urn en een assieraad? Een mini-urn is een plek in huis waar je naartoe kunt, een assieraad draag je bij je. Veel families kiezen allebei: een mini-urn voor thuis en een sieraad voor wie de overledene altijd bij zich wil hebben.
Een overzicht van alle onderwerpen rond de as vind je op de pagina De as.
Veelgestelde vragen
Hoeveel as gaat er in een mini-urn?
Dat verschilt per model. In het aanbod van gespecialiseerde winkels lopen de inhouden uiteen van ongeveer 25 milliliter voor een urntje dat in de hand past tot zo'n 200 à 300 milliliter voor een wat grotere mini-urn. Kijk naar de opgegeven inhoud van het specifieke model; bij sommige, zoals bronzen urntjes, geeft de maker die niet op.
Mag je as verdelen over meerdere mini-urnen?
Ja. In Nederland mag de as worden verdeeld, bijvoorbeeld over een grote urn en een aantal mini-urnen of assieraden. De wens van de overledene is daarbij leidend. Bespreek een verdeling vooraf met de naaste familie, want terugdraaien kan niet.
Wie vult de mini-urn?
Dat kun je zelf doen, met een klein trechtertje of lepeltje. Je kunt het ook laten doen door de uitvaartverzorger of een medewerker van het crematorium, meestal op het moment dat je de as in ontvangst neemt. Of daar kosten aan verbonden zijn verschilt per aanbieder; vraag het vooraf.
Is een mini-urn hetzelfde als een kinderurn?
Niet helemaal. Een kinderurn is bedoeld voor de volledige as van een baby of kind. Een mini-urn is bedoeld voor een deel van de as van een volwassene, al worden ze soms ook voor jonge kinderen gebruikt.