De as
Soorten urnen: materialen, maten en waar je op let
In het kort
- Urnen zijn er in veel materialen: keramiek, metaal, steen, glas, hout en afbreekbare materialen.
- Welke urn past, hangt af van de bestemming: thuis, in een nis, in de grond of op zee.
- Voor de volledige as van een volwassene wordt meestal 3 tot 3,5 liter aangehouden; reken ongeveer 1 liter per 25 kilo lichaamsgewicht.
Wie de as thuis wil bewaren of laten bijzetten, kiest een urn. Het aanbod is groot: van klassieke vazen tot moderne vormen, van keramiek tot gerecycled papier. Een urn is een persoonlijke keuze, maar er zijn ook praktische punten om rekening mee te houden. In dit artikel lees je welke soorten er zijn en hoe je kiest.
Eerst: asbus en sierurn
Na de crematie bewaart het crematorium de as in een asbus: een bus die hermetisch wordt afgesloten, met het vuurvaste identiteitssteentje erin en een registratienummer erop. Een sierurn is de urn die je zelf kiest. Er zijn twee manieren om die te gebruiken:
- De asbus wordt in zijn geheel in de sierurn geplaatst. Daarvoor moeten de binnenmaten groot genoeg zijn voor de bus.
- De as wordt uit de asbus overgebracht in de sierurn. Dat laat je meestal doen door het crematorium of de uitvaartonderneming.
Houd er rekening mee dat het crematorium de asbus wettelijk minimaal een maand bewaart voordat je hem meekrijgt. Dat volgt uit artikel 59 van de Wet op de lijkbezorging (wetten.overheid.nl, geraadpleegd 12-10-2026). Je hebt dus tijd om rustig te kiezen.
Materialen
| Materiaal | Kenmerken | Geschikt voor |
|---|---|---|
| Keramiek | Veelzijdig, vaak handgemaakt, veel kleuren en glazuren | Thuis, columbarium |
| Metaal (messing, brons, aluminium) | Stevig en duurzaam | Thuis, urnengraf, columbarium |
| Natuursteen | Zwaar en tijdloos | Thuis, buiten, urnengraf |
| Glas | Kleurrijk, vaak kunstzinnig | Thuis |
| Hout | Warm en natuurlijk | Thuis, sommige als afbreekbare urn |
| Afbreekbaar (papier, zout, zand, plantaardig materiaal) | Lost op of vergaat | In de grond of op zee |
Keramiek
Keramische urnen zijn er in veel vormen en glazuren. Omdat keramiek met de hand kan worden gevormd en gebakken, is elke urn vaak net iets anders. Dat maakt ze geschikt voor wie iets persoonlijks zoekt. Keramiek is stevig, maar kan breken bij een val.
Let op één misverstand: gebakken keramiek breekt niet af in de bodem. Het is gebakken klei, gemaakt om te blijven. Dat is geen tekortkoming, maar het betekent wel dat keramiek vooral geschikt is voor thuis, een nis of een urnengraf, en niet als afbreekbare urn. Een voorbeeld van het aanbod vind je bij de keramische urnen van Stilte & Vorm, waar de modellen met de hand worden gevormd in Europese ateliers.
Metaal
Metalen urnen zijn sterk en gaan lang mee. Ze zijn geschikt voor binnen en, afhankelijk van het metaal en de afwerking, ook voor buiten of in een urnengraf.
Natuursteen
Urnen van natuursteen, zoals marmer of graniet, zijn zwaar en tijdloos. Ze worden vaak gebruikt in een urnengraf of buiten in de tuin. Houd rekening met het gewicht, zeker bij een nis.
Glas
Glazen urnen zijn vaak kleine kunstwerken, met kleuren en vormen die het licht vangen. Ze zijn kwetsbaarder en daardoor vooral geschikt voor binnen.
Hout
Houten urnen hebben een warme uitstraling. Sommige zijn bedoeld voor binnen, andere zijn biologisch afbreekbaar en geschikt om te begraven.
Biologisch afbreekbare urnen
Wie de as aan de natuur wil teruggeven, kan kiezen voor een biologisch afbreekbare urn. Die zijn er in verschillende soorten:
- Voor in de grond: bijvoorbeeld van papier, karton, houtvezel of plantaardige materialen. Sommige urnen hebben ruimte voor een zaadje of boompje.
- Voor op het water: urnen van zout, zand of papier die langzaam oplossen.
Let er bij een afbreekbare urn op dat die geschikt is voor de bestemming die je kiest. Een urn voor op zee is niet dezelfde als een urn voor in de grond.
Eén kanttekening bij het woord “biologisch afbreekbaar”: het wordt breed gebruikt en betekent niet overal hetzelfde. De Europese norm EN 13432 eist dat 90 procent van het organisch materiaal na zes maanden is omgezet, maar die norm is opgesteld voor industriële compostering onder gecontroleerde omstandigheden met verhoogde temperatuur (Ecobiopack, geraadpleegd 12-10-2026). Een urnenveld haalt die condities niet, dus afbraak in de bodem verloopt trager en onvoorspelbaarder dan een keurmerk suggereert. Vraag daarom niet of iets afbreekbaar is, maar van welk materiaal het precies is gemaakt. Gangbare materialen zijn onder meer houtvezel, kurk, karton en plantaardige biokunststof.
Meer over verstrooien en bestemmingen in het water lees je in As verstrooien: waar mag het?.
Maten: volwassen urn, mini-urn en knuffelurn
- Een volwassen urn biedt ruimte aan de volledige hoeveelheid as. Voor een volwassene wordt meestal 3 tot 3,5 liter aangehouden, met als vuistregel ongeveer 1 liter inhoud per 25 kilo lichaamsgewicht. Na een crematie blijft gemiddeld 2,5 tot 3,5 kilo as over, en omdat as ongeveer evenveel liter meet als het kilo’s weegt, past dat ruim. Meer daarover in Urnen voor volwassenen.
- Een mini-urn is bedoeld voor een deel van de as, bijvoorbeeld als de as wordt verdeeld onder meerdere nabestaanden. Lees meer in Mini-urnen.
- Een knuffelurn is een kleine urn die je in de hand kunt houden of dicht bij je kunt dragen. Ze zijn er in vormen als een hartje of steen.
- Een kinderurn heeft een kleinere inhoud, passend bij een baby of kind.
Wil je iemand heel dichtbij bij je dragen, dan kan ook een assieraad een mogelijkheid zijn. Daarover lees je meer in Assieraden en gedenksieraden.
Waar let je op bij het kiezen?
De bestemming
Bepaal eerst waar de urn komt. Die keuze bepaalt welk materiaal überhaupt zinvol is:
- Thuis: bijna alles kan. Kies een urn die past bij het interieur en de overledene.
- In een columbarium of urnenmuur: controleer de maximale afmetingen van de nis, en soms ook het gewicht.
- In een urnengraf: kies een urn die tegen vocht kan, of juist een afbreekbare urn als dat de bedoeling is.
- Buiten in de tuin: kies een materiaal dat tegen vorst en weer kan.
Lees meer over bijzetten in Urnengraf, columbarium en urnenmuur.
Sluiting
Een goede urn sluit stevig, zeker als hij thuis staat. Veel urnen hebben een schroefdeksel of een sluiting die met lijm of kit wordt vastgezet. Bij een urn die je later wilt openen, bijvoorbeeld om een deel van de as te verstrooien of te verdelen, is een afneembare sluiting handig. Een verlijmd deksel krijg je niet open zonder schade, dus bedenk vooraf of dit het eindstation is.
Persoonlijkheid
Een urn kan veel zeggen over wie iemand was: een lievelingskleur, een vorm die doet denken aan een hobby, een natuurlijk materiaal voor iemand die van buiten hield. Sommige makers bieden de mogelijkheid om een naam of tekst te graveren.
Wanneer kies je?
Er is geen haast. De as blijft na de crematie eerst minimaal een maand bij het crematorium, en ook daarna kan de as in de asbus blijven tot je een urn hebt gevonden. Neem de tijd om een urn te kiezen die echt past. Meer over de wachttijd lees je in Wat gebeurt er met de as?.
Een urn voor buiten of in de tuin
Wil je de urn buiten plaatsen, bijvoorbeeld in de tuin, kies dan een materiaal dat bestand is tegen vorst en vocht, zoals natuursteen, brons of speciaal gebakken keramiek. Sommige urnen voor buiten hebben de vorm van een sculptuur of tuinbeeld, zodat ze opgaan in de omgeving. Let op een goede, waterdichte sluiting.
Een overzicht van alle onderwerpen rond de as vind je op de pagina De as.
Veelgestelde vragen
Hoe groot moet een urn zijn?
Voor de volledige as van een volwassene wordt meestal 3 tot 3,5 liter aangehouden. Een bruikbare vuistregel is ongeveer 1 liter inhoud per 25 kilo lichaamsgewicht. Bij een forse lichaamsbouw kan meer nodig zijn; vraag bij twijfel het crematorium om advies. Voor een deel van de as volstaat een kleine urn.
Wat is een asbus?
Een asbus is de bus waarin het crematorium de as bewaart, met het identiteitssteentje erbij. De bus wordt hermetisch afgesloten en is voorzien van een registratienummer. Je kunt de asbus in een sierurn plaatsen, of de as laten overbrengen naar een urn.
Kan ik een urn later nog veranderen?
Ja. De as kan later worden overgebracht naar een andere urn. Kies dan wel een urn met een sluiting die weer open kan: een verlijmd of verzegeld deksel gaat niet open zonder schade. Laat het overbrengen eventueel doen door een uitvaartonderneming of het crematorium.