As verstrooien: waar mag het wel en niet?

Verstrooien is een van de meest gekozen bestemmingen voor de as. Het kan op een plek die speciaal daarvoor is ingericht, maar ook op een plek met een persoonlijke betekenis: de zee, een bos, de heide. In dit artikel lees je welke mogelijkheden er zijn en welke regels daarbij gelden.

Een kanttekening vooraf: de regels voor verstrooien zijn op een aantal punten afhankelijk van de plek, de eigenaar van de grond en de gemeente. Gebruik dit artikel als overzicht en check bij twijfel de regels voor de plek die je op het oog hebt.

Op een strooiveld

Veel crematoria en sommige begraafplaatsen hebben een strooiveld: een stuk grond, vaak een grasveld of tuin, dat speciaal is bedoeld om as te verstrooien. Het is een rustige plek waar nabestaanden later naartoe kunnen.

Je kunt bij de verstrooiing aanwezig zijn of het laten doen door de medewerkers. Sommige strooivelden hebben een plek waar je bloemen kunt neerleggen of een naambordje kunt laten plaatsen. Daarvoor gelden vaak eigen regels en kosten.

Verstrooien op een strooiveld van het crematorium waar de crematie plaatsvond, is vaak de eenvoudigste en goedkoopste mogelijkheid. Ook op het strooiveld van een ander crematorium kan het, eventueel tegen een vergoeding.

Op zee

Verstrooien op zee spreekt veel mensen aan, bijvoorbeeld omdat de overledene van de zee hield of omdat het grenzeloze iets troostends heeft. Er zijn verschillende manieren:

• Via een rederij of gespecialiseerd bedrijf. Je vaart mee met een boot en verstrooit de as zelf of laat dat doen. Vaak krijg je een verklaring met de coördinaten van de plek.
• Zonder nabestaanden aan boord. De as wordt door de rederij verstrooid; je ontvangt achteraf een bevestiging.
• Zelf, met een eigen boot. Ook dat is mogelijk, mits je je aan de regels houdt.

Er bestaan ook biologisch afbreekbare urnen die je in zijn geheel aan zee kunt toevertrouwen. Daarover meer in Soorten urnen.

In de natuur

Verstrooien op een plek in de natuur, zoals een bos, de heide of de duinen, kan een mooie keuze zijn. Daarbij is wel toestemming nodig van de eigenaar of beheerder van het terrein. Veel natuurgebieden zijn in handen van een terreinbeheerder; sommige staan verstrooien toe, soms op een aangewezen plek, andere niet.

Daarnaast kan de gemeente regels hebben over verstrooien op openbare grond. Informeer dus vooraf bij de gemeente en de terreinbeheerder.

Op eigen grond

In de eigen tuin of op eigen grond is verstrooien in de regel toegestaan. Woon je in een huurwoning, dan is toestemming van de verhuurder nodig. Op grond van iemand anders, bijvoorbeeld een boer of familielid, heb je toestemming van de eigenaar nodig.

Denk daarbij ook aan later. Als je verhuist, blijft de plek achter. Wie dat lastig vindt, kan een deel van de as bewaren in een kleine urn of een assieraad.

In open water

Verstrooien in rivieren, meren of kanalen kan, maar daarvoor gelden vaak regels van de waterbeheerder, zoals Rijkswaterstaat of het waterschap. Informeer vooraf wie de beheerder is en wat er is toegestaan.

Vanuit de lucht

Er zijn bedrijven die as verstrooien vanuit een vliegtuig of luchtballon, boven zee of boven een daarvoor geschikt gebied. Dat is een bijzondere, maar ook duurdere mogelijkheid.

De mogelijkheden vergeleken

Plek	Toestemming nodig van	Aanwezig zijn	Later een plek om naartoe te gaan
Strooiveld	Crematorium of begraafplaats	Ja, of zonder nabestaanden	Ja
Zee	Volg de regels; vaak via rederij	Ja, aan boord	Nee, wel coördinaten
Natuurgebied	Terreinbeheerder, soms gemeente	Ja	Soms
Eigen tuin	Eigenaar, of verhuurder	Ja	Zolang je er woont
Open water	Waterbeheerder	Ja	Nee

Zelf verstrooien: zo gaat het

Wil je de as zelf verstrooien, dan haal je haar na de wachttermijn op bij het crematorium. Je tekent daarbij meestal een verklaring. Het crematorium kan de as meegeven in een strooikoker: een bus die geschikt is om de as uit te strooien.

Een paar praktische tips:

• Let op de wind. Strooi met de wind mee, laag bij de grond of het water.
• Neem de tijd. Verstrooien kan een kort ritueel zijn, met een paar woorden, muziek of een bloem.
• Bedenk of je alles wilt verstrooien. Je kunt ook een klein deel bewaren.

Een verstrooiing als ritueel

Verstrooien kan een stil moment zijn, maar ook een kleine plechtigheid. Sommige families kiezen een datum met betekenis, zoals een verjaardag. Anderen lezen een gedicht voor, draaien muziek of laten ieder een handje as of een bloem achter. Op zee strooien mensen soms bloemblaadjes mee, zodat te zien is waar de as het water raakte. Er is geen vaste vorm: kies wat bij de overledene past.

Niet zeker?

Twijfel je tussen verstrooien en een vaste plek? Bedenk dat verstrooien onomkeerbaar is. Wie de mogelijkheid van een vaste plek wil openhouden, kan eerst een deel bewaren. De andere mogelijkheden lees je in Wat gebeurt er met de as? en Urnengraf, columbarium en urnenmuur.

Een overzicht van alle onderwerpen rond de as vind je op de pagina De as.