As bijzetten: urnengraf, columbarium en urnenmuur

Na een crematie willen veel mensen een vaste plek: een plek met een naam erbij, waar je naartoe kunt op verjaardagen, feestdagen of gewoon wanneer je behoefte hebt. Dat kan door de urn bij te zetten op een begraafplaats of bij een crematorium. In dit artikel lees je welke vormen er zijn en waar je op let.

Urnengraf

Een urnengraf is een klein graf in de grond, speciaal voor een of meer urnen. Het ziet eruit als een klein grafje, vaak met een liggende of staande gedenksteen. Veel begraafplaatsen hebben een apart urnenveld.

Een urnengraf biedt vaak ruimte voor meerdere urnen, bijvoorbeeld van partners. Het voordeel is dat het voelt als een graf, met ruimte voor een eigen gedenkteken en beplanting, terwijl het kleiner en meestal goedkoper is dan een gewoon graf.

Urnenkelder of urnenkeldertje

Sommige begraafplaatsen werken met kleine, ondergrondse urnenkeldertjes: een betonnen ruimte onder een gedenksteen, waarin een of meer urnen worden geplaatst. Zo’n kelder kan later weer worden geopend om een urn bij te zetten of op te halen.

Columbarium

Een columbarium is een gebouw of overdekte ruimte met nissen waarin urnen worden geplaatst. De naam komt van het Latijnse woord voor duiventil, vanwege de rijen kleine vakjes. Een nis kan open zijn, met een glazen afsluiting zodat de urn zichtbaar blijft, of dicht, met een plaat waarop de naam staat.

Veel crematoria hebben een columbarium op het eigen terrein. Het is een beschutte plek, wat het voor sommige mensen aangenaam maakt om bij elk weer langs te gaan.

Urnenmuur

Een urnenmuur is vergelijkbaar met een columbarium, maar staat buiten: een muur met nissen, vaak op een begraafplaats of crematoriumterrein. Elke nis wordt afgesloten met een plaat met naam en data. Soms is er ruimte voor een klein vaasje of fotootje.

Urnentuin

Een urnentuin is een tuin waarin urnen op verschillende manieren een plek krijgen: in de grond, in kleine zuiltjes, onder stenen of tussen beplanting. Het is een tussenvorm tussen een urnengraf en een natuurlijke omgeving.

Bijzetten in een bestaand graf

Op veel begraafplaatsen kan een urn worden bijgezet in een bestaand graf, bijvoorbeeld bij een eerder overleden partner of ouder. Op de bestaande grafsteen kan dan een naam worden toegevoegd. Hoeveel urnen er bij een graf kunnen en onder welke voorwaarden, verschilt per begraafplaats.

De vormen vergeleken

Vorm	Waar	Eigen gedenkteken	Meerdere urnen
Urnengraf	In de grond op een begraafplaats	Ja, vaak een kleine steen	Vaak mogelijk
Urnenkelder	Ondergronds, onder een steen	Ja	Vaak mogelijk
Columbarium	Overdekte nis	Naamplaat, soms zichtbare urn	Soms
Urnenmuur	Buiten, nis in een muur	Naamplaat	Soms
Urnentuin	In een tuin	Verschilt	Verschilt
Bestaand graf	Bij een eerder overledene	Toevoeging op de steen	Afhankelijk van de begraafplaats

Rechten en kosten

Voor een urnengraf, nis of plek in een urnentuin betaal je meestal rechten voor een bepaalde periode. Die periode verschilt per begraafplaats en crematorium. Na afloop kun je de rechten verlengen.

Daarnaast kunnen er kosten zijn voor:

• het bijzetten zelf;
• een gedenksteen of naamplaat, inclusief het graveren;
• onderhoud van het terrein;
• het later openen van een nis of kelder.

De kosten lopen sterk uiteen per gemeente, begraafplaats en vorm. Vraag altijd een overzicht van alle kosten, ook die voor de lange termijn. Meer over kosten rond een crematie lees je in Wat kost een crematie?.

Welke urn past erbij?

Niet elke urn past in elke nis of urnenkelder. Columbaria en urnenmuren hebben vaak maximale afmetingen. Voor een urnengraf in de grond zijn er urnen van materialen die tegen vocht kunnen, of juist biologisch afbreekbare urnen. Controleer de afmetingen en eisen voordat je een urn kiest. Welke soorten er zijn, lees je in Soorten urnen.

Een gedenkteken

Bij een urnengraf of urnenkelder hoort vaak een gedenksteen. Die kan liggen of staan en is meestal kleiner dan een gewone grafsteen. Begraafplaatsen hebben vaak regels voor maat, materiaal en vormgeving. Een steenhouwer kan je helpen met ontwerp en vergunning.

Later van bestemming veranderen

Een urn die is bijgezet, kan vaak later weer worden opgehaald, bijvoorbeeld om de as alsnog te verstrooien of om de urn mee te nemen bij een verhuizing. Vraag naar de voorwaarden. Andersom kun je een urn die je thuis bewaart, later alsnog laten bijzetten.

Waar je op let bij het kiezen van een plek

Een paar vragen om mee te nemen als je een begraafplaats of crematorium bezoekt:

• Ligging: is de plek goed bereikbaar voor de mensen die er straks naartoe willen?
• Sfeer: voelt de omgeving rustig en passend?
• Toegankelijkheid: is de plek goed te bereiken voor ouderen of mensen in een rolstoel? Is een columbarium overdekt en verwarmd?
• Regels: wat mag je bij de plek neerzetten, zoals bloemen, kaarsen of foto’s?
• Openingstijden: is het terrein altijd toegankelijk, of alleen op bepaalde tijden?
• Termijn: voor hoe lang kun je de rechten vastleggen, en wat kost verlengen?

Een overzicht van alle onderwerpen rond de as vind je op de pagina De as. Wil je weten welke andere mogelijkheden er zijn, lees dan Wat gebeurt er met de as?.